


नेपाली समाज विविध जातजाति, भाषा, भेषभूषा, कला, संस्कार र संस्कृतिले सजिएको अनुपम सांस्कृतिक फूलबारी हो। यही विविधताभित्र लुकेका हाम्रा मौलिक लोकनृत्य, लोकगीत र परम्परागत सांस्कृतिक अभ्यासहरू हाम्रो पहिचान, इतिहास र सभ्यताका अमूल्य सम्पत्ति हुन्।
तनहुँ जिल्लाको बन्दीपुर गाउँपालिका–६, माझथरमा प्रचलित नचरी नाच पनि यहाँको मौलिक सांस्कृतिक पहिचान र परम्परासँग जोडिएको एउटा महत्त्वपूर्ण लोकसांस्कृतिक प्रस्तुति हो।
नचरी नाच केवल मनोरञ्जनका लागि प्रस्तुत गरिने नृत्य मात्र होइन। यसले पुर्खाहरूबाट हस्तान्तरण हुँदै आएको जीवनशैली, सामाजिक सम्बन्ध, आपसी सद्भाव, सामूहिक भावना, मौलिक भेषभूषा, लोकलय र सांस्कृतिक चेतनालाई जीवन्त राख्न सहयोग पुर्याउँछ। यस्ता लोकनृत्यभित्र हाम्रो समाजको इतिहास, परम्परा, रहनसहन र पुस्तौँदेखि सञ्चित सामूहिक अनुभव प्रतिबिम्बित भएका हुन्छन्।
नचरी नाचको सांस्कृतिक महत्त्व
१. मौलिक पहिचानको संरक्षण : नचरी नाचले माझथर क्षेत्रको मौलिक सांस्कृतिक पहिचानलाई उजागर गर्दै स्थानीय परम्परा र कलालाई जीवन्त राख्न मद्दत गर्दछ।
२. पुस्तान्तरणको माध्यम : हाम्रा पुर्खाले सिर्जना र संरक्षण गर्दै आएका कला, संस्कृति, भेषभूषा तथा परम्परालाई नयाँ पुस्तासम्म पुर्याउने महत्त्वपूर्ण माध्यम हो।
३. सभ्यता र संस्कारको प्रतिबिम्ब : लोकनृत्यमा समाजको रहनसहन, सामूहिक जीवनपद्धति, सामाजिक मूल्य–मान्यता र परम्परागत संस्कारको झल्को पाइन्छ।
४. सामाजिक एकता र सद्भाव : यस्ता सांस्कृतिक गतिविधिले समुदायका मानिसलाई एउटै मञ्चमा जोड्दै आपसी सद्भाव, सहकार्य र भाइचाराको भावना विकास गर्न सहयोग पुर्याउँछन्।
५. पर्यटन तथा स्थानीय पहिचानको प्रवर्द्धन : मौलिक नाच, गीत र सांस्कृतिक प्रस्तुतिले बन्दीपुरको सांस्कृतिक पर्यटनलाई समेत थप आकर्षक बनाउन सक्ने सम्भावना बोकेको छ।
संस्कृति जोगाउनु भनेको आफ्नो इतिहास, पहिचान र अस्तित्व जोगाउनु हो।
यसै सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षण, निरन्तरता र प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यले बन्दीपुर–६, माझथरको मौलिक नचरी नाचलाई प्रोत्साहनस्वरूप नेपाली राष्ट्रिय पहिचान झल्काउने ढाकाटोपी वितरण गरिएको छ।
ढाकाटोपी केवल शिरमा लगाउने पहिरन मात्र होइन, यो नेपाली मौलिकता, आत्मसम्मान, राष्ट्रिय पहिचान र सांस्कृतिक गौरवको प्रतीक पनि हो। नचरी नाचमा संलग्न कलाकार तथा संस्कृतिप्रेमीहरूलाई ढाकाटोपी वितरण गर्नुको उद्देश्य उनीहरूको हौसला अभिवृद्धि गर्नुका साथै मौलिक संस्कृति र नेपाली पहिचानप्रति सम्मान प्रकट गर्नु हो।
हाम्रो विश्वास छ—आज गरिएको यो सानो प्रोत्साहनले भोलिका दिनमा मौलिक कला, संस्कृति र परम्पराको संरक्षणमा थप ऊर्जा प्रदान गर्नेछ।
अन्त्यमा, बन्दीपुर–६, माझथरको नचरी नाचलाई पुस्तौँसम्म जीवन्त राख्न योगदान पुर्याउनुहुने अग्रज, कलाकार, संस्कृतिप्रेमी युवा तथा सम्पूर्ण स्थानीय समुदायप्रति हार्दिक सम्मान र आभार व्यक्त गर्दछौँ।
हाम्रो संस्कृति, हाम्रो पहिचान।
हाम्रो परम्परा, हाम्रो गौरव।
संस्कृति बचाऔँ, सभ्यता जोगाऔँ, मौलिक पहिचानलाई पुस्तान्तरण गरौँ।
हार्दिक सम्मान तथा शुभकामना!
सिद्धान्त गर्जामगर
उपमहासचिव : नेपाल मगर संघ, केन्द्रीय समिति