Khabar Punja

काठमाडौ, ११ साउन । काठमाडौं उपत्यकामा प्रवेश र बाहिरिने मुख्य नाका नागढुंगामा वर्षौंदेखि देखिँदै आएको ट्राफिक जाम, उकालो–ओरालो सडकको सास्ती र वर्षायाममा पहिरोका कारण हुने अवरोध अब क्रमशः विगत बन्ने अपेक्षा गरिएको छ। नेपालकै पहिलो आधुनिक सडक सुरुङमार्ग नागढुंगा–सिस्नेखोला सुरुङमार्ग आज औपचारिक रूपमा उद्घाटन भएसँगै सञ्चालनमा आएको छ। यो परियोजनालाई नेपालको सडक पूर्वाधार विकासको नयाँ युगको सुरुआतका रूपमा हेरिएको छ।

पूर्वाधार विकासमन्त्री सुनिल लम्साल तथा नेपालका लागि जापानी राजदूतको उपस्थितिमा आयोजित विशेष समारोहबीच सुरुङमार्ग उद्घाटन गरिएको हो। उद्घाटनपछि निर्माण कम्पनीले परियोजना नेपाल सरकारलाई औपचारिक रूपमा हस्तान्तरण गरेको छ। अब यस सुरुङमार्गले राजधानी काठमाडौंलाई बागमती प्रदेश हुँदै गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशसँग जोड्ने प्रमुख राजमार्गको यात्रा थप सहज बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।

२.६८८ किलोमिटर लामो आधुनिक सुरुङ

नागढुंगा–सिस्नेखोला सुरुङमार्गको मुख्य सुरुङ २.६८८ किलोमिटर लामो रहेको छ। यससँगै आपत्कालीन उद्धारका लागि छुट्टै २.५५७ किलोमिटर लामो रेस्क्यु सुरुङ पनि निर्माण गरिएको छ। सुरुङभित्र आधुनिक भेन्टिलेसन प्रणाली, उच्च क्षमताको एलईडी प्रकाश व्यवस्था, सीसीटीभी निगरानी, आपत्कालीन टेलिफोन, आगलागी नियन्त्रण प्रणाली, सवारी व्यवस्थापन प्रणाली तथा आकस्मिक उद्धारका लागि आवश्यक पूर्वाधार जडान गरिएको छ। यी सुविधाले अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुसार सुरक्षित यात्रा सुनिश्चित गर्ने विश्वास गरिएको छ।

चरणबद्ध रूपमा सञ्चालन

सरकारले सुरुङमार्गलाई २४सै घण्टा सञ्चालन गर्ने व्यवस्था गरेको छ। तर सुरक्षालाई प्राथमिकतामा राख्दै पहिलो चरणमा एम्बुलेन्स, दमकल, प्रहरी तथा अन्य सुरक्षा निकायका अत्यावश्यक सवारीसाधनलाई मात्र सञ्चालन गर्न दिइनेछ। त्यसपछि आवश्यक परीक्षण र व्यवस्थापनको समीक्षा गर्दै अन्य चारपांग्रे सवारीसाधनलाई पनि क्रमिक रूपमा सञ्चालनमा ल्याइनेछ।

सुरुङमार्गभित्र दुर्घटना तथा आगलागीको जोखिम न्यूनीकरण गर्न पेट्रोलियम पदार्थ, ग्यास तथा अन्य ज्वलनशील सामग्री बोकेका सवारीसाधनलाई प्रवेश निषेध गरिएको छ।

जापान–नेपाल सहकार्यको नमुना

यो परियोजना नेपाल र जापानबीचको दीर्घकालीन विकास साझेदारीको महत्वपूर्ण उदाहरण मानिएको छ। सुरुङमार्ग निर्माणका लागि जापान सरकारले करिब रु २१.५ अर्ब सहुलियतपूर्ण ऋण उपलब्ध गराएको छ भने नेपाल सरकारले करिब रु ६ अर्ब लगानी गरेको छ।

निर्माण कार्य सुरु भएको करिब ८० महिनापछि परियोजना सम्पन्न भएको हो। सुरुङ निर्माणमा अत्याधुनिक प्रविधिको प्रयोग गरिएको थियो भने नेपाली र जापानी प्राविधिकहरूको संयुक्त प्रयासले परियोजनालाई पूर्णता दिएको हो।

पाँच वर्ष सञ्चालन व्यवस्थापन

परियोजनाको सञ्चालन तथा व्यवस्थापन युसिन–एआरटी जेभीले पाँच वर्षसम्म गर्नेछ। त्यसैगरी, सुरुङ निर्माण गर्ने जापानी कम्पनी हाज्मा एन्डो कर्पोरेसनले एक वर्षसम्म मर्मत–सम्भार तथा प्राविधिक सहयोग उपलब्ध गराउने सम्झौता भएको छ। यस अवधिमा सुरुङको सुरक्षा, उपकरण सञ्चालन र प्राविधिक प्रणालीको नियमित अनुगमन गरिनेछ।

यात्रुका लागि ठूलो राहत

नागढुंगा सडकखण्ड लामो समयदेखि राजधानी प्रवेश गर्ने सबैभन्दा व्यस्त मार्गमध्ये एक हो। दैनिक हजारौँ सवारीसाधन यही मार्गबाट आवतजावत गर्ने भएकाले ट्राफिक जाम, दुर्घटना तथा वर्षायाममा पहिरोका कारण यात्रुले घण्टौँसम्म सास्ती भोग्दै आएका थिए।

सुरुङमार्ग सञ्चालनसँगै यात्रा समय उल्लेखनीय रूपमा घट्ने, इन्धनको बचत हुने, सवारी सञ्चालन लागत कम हुने तथा वातावरणीय प्रदूषणसमेत घट्ने अपेक्षा गरिएको छ। विशेषगरी मालवाहक तथा लामो दूरीका सवारीसाधनका लागि यो परियोजना निकै लाभदायी हुने विश्वास गरिएको छ।

नेपालको पूर्वाधार विकासमा ऐतिहासिक उपलब्धि

नेपालमा पहिलो पटक सञ्चालनमा आएको यो सडक सुरुङमार्गलाई केवल एउटा सडक परियोजनाका रूपमा मात्र नभई आधुनिक पूर्वाधार विकासतर्फको ऐतिहासिक फड्कोका रूपमा हेरिएको छ। यसले आगामी दिनमा अन्य सुरुङमार्ग तथा ठूला पूर्वाधार परियोजनाका लागि मार्गदर्शन गर्ने विश्वास गरिएको छ।

दशकौँदेखि ट्राफिक जाम, उकालो सडक र जोखिमपूर्ण यात्राको प्रतीक बनेको नागढुंगा अब आधुनिक सुरुङमार्गमार्फत सुरक्षित, सहज र द्रुत यात्राको नयाँ परिचयका रूपमा स्थापित भएको छ।